ब्राउन ड्वार्फच्या विलिनीकरणातून नवीन तारा तयार होऊ शकतो; खगोलशास्त्रज्ञांचा शोध

ब्राउन ड्वार्फ हे विश्वातील कमी यशस्वी मानले जाणारे घटक आहेत. ते असे पिंड आहेत जे ग्रह होण्यासाठी खूप मोठे असतात, पण तारे बनण्यासाठी पुरेसे मोठे नसतात. ब्राउन ड्वार्फचे वस्तुमान Jupiter पेक्षा १३ ते ८० पट असते. त्यांच्या केंद्रभागात अणुसंलयन प्रक्रिया टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक तेवढे वस्तुमान नसते, हीच प्रक्रिया ताऱ्यांना ऊर्जा देते. मात्र, खगोलशास्त्रज्ञांनी एक उल्लेखनीय शोध लावला आहे. या अपयशी ताऱ्यांपैकी दोन एकत्र येऊन विलीन होण्याच्या प्रक्रियेतून आपले पुनरुत्थान साधू शकतात.

अंतराळात 1,000 प्रकाशवर्ष दूर एक विक्रमी शोध

अभ्यासानुसार, Zwicky Transient Facility (ZTF) चा वापर करून संशोधकांनी ZTF J1239+8347 हा ब्राउन ड्वार्फ द्वैती (binary) शोधला आहे, जो फक्त 57.41 मिनिटांच्या कक्षीय कालावधीसह स्थिर वस्तुमान हस्तांतरण (mass transfer) प्रक्रियेत आहे.ही संपूर्ण प्रणाली पृथ्वी आणि चंद्र यांच्यातील अंतराच्या आत सहज मावू शकते.या दोन्ही वस्तूंचे वजन साधारणपणे Jupiter च्या 60 ते 80 पट आहे.आत्तापर्यंत, द्वैती वस्तूंमधील अशा प्रकारचे वस्तुमान हस्तांतरण केवळ खूप जड वस्तूंमध्ये, जसे की व्हाइट ड्वार्फ (सूर्यासारख्या ताऱ्यांचे मृत अवशेष), यामध्येच पाहिले गेले होते.Samuel Whitebook, Caltech येथील प्रमुख संशोधक, यांनी याचे वर्णन करताना म्हटले: "हे अपयशी तारे आता दुसरी संधी मिळवत आहेत."

दोन शक्यता, एकच परिणाम

या परिस्थितीत दोन शक्य परिणाम आहेत. पहिला म्हणजे, ब्राउन ड्वार्फ सतत पदार्थ (मास) जमा करत राहील आणि शेवटी इतक्या मोठ्या वस्तुमानापर्यंत पोहोचेल की त्यात अणुसंलयन (न्यूक्लियर फ्युजन) प्रक्रिया सुरू होऊ शकेल. दुसरी शक्यता अशी की, हे दोन ब्राउन ड्वार्फ एकमेकांवर आदळून एकत्र येतील आणि त्यामुळे एक नवीन तारा तयार होईल.

याचा अर्थ असा की, दोन्ही परिस्थितींमध्ये दोन कमी तेजस्वी वस्तू एकत्र येऊन एक अतिशय तेजस्वी वस्तू तयार करू शकतात.

James Webb Space Telescope च्या मदतीने ZTF J1239 या प्रणालीचे पुढील निरीक्षण करण्याची योजना आहे, ज्यामुळे या रोचक प्रणालीबद्दल अधिक माहिती मिळू शकते. तसेच, Vera C. Rubin Observatory या चिलीमधील आगामी वेधशाळेद्वारे अशा आणखी अनेक प्रणाली शोधल्या जाण्याची शक्यता आहे.