पेमेंटसाठी आता अॅप उघडण्याची गरज नाही? AI-आधारित UPI प्रोटोकॉल लॉन्च

भारतात UPI आधारित डिजिटल पेमेंट्सचा वापर सातत्याने वाढत आहे, मात्र AI एजंट्सद्वारे होणाऱ्या ऑटोमॅटिक खरेदीसाठी सध्याची सिस्टम पूर्णपणे अनुकूल मानली जात नाही. हीच अडचण लक्षात घेऊन फिनटेक कंपनी Pine Labs ने एक नवीन पेमेंट प्रोटोकॉल लॉन्च केला आहे. कंपनीचा दावा आहे की ही प्रणाली AI एजंट्सना ठरवून दिलेल्या मर्यादांमध्ये व्यवहार पूर्ण करण्याची सुविधा देईल, तसेच वापरकर्त्यांचे पेमेंटवरील पूर्ण नियंत्रण कायम राहील.

Pine Labs ने गुरुवारी भारतात Pine Labs Payment Protocol (P3P) लॉन्च केल्याची घोषणा केली. कंपनीच्या मते, सध्याचे UPI इन्फ्रास्ट्रक्चर मुख्यतः माणसांकडून सुरू होणाऱ्या व्यवहारांसाठी तयार करण्यात आले आहे, जिथे प्रत्येक पेमेंटसाठी MPIN किंवा इतर प्रमाणीकरणाची आवश्यकता असते. मात्र AI आधारित Agentic Commerce चा वापर वाढत असल्याने ही प्रक्रिया अडथळा ठरू शकते, कारण अशा AI सिस्टम स्वतः उत्पादने शोधणे, किंमतींची तुलना करणे आणि खरेदी पूर्ण करणे यास सक्षम असतात.

कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, P3P हे UPI च्या  Mandate-based आर्किटेक्चरचा विस्तार आहे. हे One Time Mandates (OTM), Reserve Pay आणि Single Block Multiple Debit (SBMD) यांसारख्या फ्रेमवर्क्सवर आधारित आहे. सुरुवातीला वापरकर्त्याला एकदाच परवानगी द्यावी लागेल, त्यानंतर AI एजंट ठरवून दिलेल्या मर्यादेत व्यवहार करू शकेल. यासाठी प्रत्येक वेळी वेगळ्या प्रमाणीकरणाची आवश्यकता भासणार नाही.

Pine Labs ने हा प्रोटोकॉल अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह बनवण्यासाठी Grantex सोबत भागीदारी केली आहे. कंपनीच्या मते, Grantex वापरकर्ते आणि AI एजंट्सची ओळख पडताळणे, खर्चाची मर्यादा निश्चित करणे, आवश्यक नियमांचे पालन सुनिश्चित करणे आणि प्रत्येक व्यवहाराची नोंद ठेवणे यांसारखी कामे सांभाळेल. याशिवाय P3P मध्ये HTTP 402 स्टँडर्डचाही वापर करण्यात आला आहे, जो AI सिस्टममधील पेमेंटशी संबंधित माहिती समजून घेण्यास आणि प्रक्रिया करण्यास मदत करतो. सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, हे AI एजंट्ससाठी पेमेंट प्रक्रिया अधिक संघटित आणि सुरक्षित बनवण्याचे काम करेल.

Pine Labs चे मत आहे की येत्या काही वर्षांत AI आधारित खरेदी आणि ऑटोमॅटिक पेमेंट्सची बाजारपेठ वेगाने वाढेल. कंपनीने एका इंडस्ट्री रिपोर्टचा हवाला देत सांगितले की 2033 पर्यंत जागतिक Agentic Commerce बाजारपेठ 65.47 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकते. कंपनीच्या मते, भारतातील UPI चे विशाल नेटवर्क आणि डिजिटल पेमेंट्सचा मजबूत प्रसार या क्षेत्राच्या विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो.