कॉल, नेट आणि स्पीडमध्ये प्रायॉरिटी! Airtel च्या 5G Network Slicing ची भन्नाट टेक्नॉलॉजी

या आठवड्याच्या सुरुवातीला Airtel ने भारतातील पहिल्यांदाच ‘प्रायॉरिटी पोस्टपेड' नावाची सेवा लॉन्च केली. ही नवीन सेवा पोस्टपेड वापरकर्त्यांना गर्दीच्या ठिकाणीही अखंड आणि वेगवान 5G कनेक्टिव्हिटी देते, जिथे सामान्यतः नेटवर्क स्लो होण्याची समस्या दिसून येते. टेलिकॉम सेवा प्रदात्याच्या म्हणण्यानुसार, ही सेवा 5G नेटवर्क स्लाइसिंगवर आधारित आहे. हे एक नवीन तंत्रज्ञान आहे जे सॉफ्टवेअर-डिफाइन्ड नेटवर्किंग (SDN) च्या मदतीने एका 5G नेटवर्कमध्ये व्हर्च्युअल फास्टलेन तयार करते. याचा फायदा म्हणजे नेटवर्कचा प्रतिसाद अधिक वेगवान होतो आणि कॉन्सर्ट्स, विमानतळ, स्टेडियम्स आणि गर्दीच्या शहरी भागांसारख्या ठिकाणी नेटवर्क अधिक स्थिर राहते.

5G नेटवर्क स्लाइसिंग म्हणजे काय?

5G नेटवर्क स्लाइसिंग हे असे तंत्रज्ञान आहे जे टेलिकॉम ऑपरेटरला एका फिजिकल 5G नेटवर्कला अनेक व्हर्च्युअल नेटवर्क्स किंवा “स्लाइसेस” मध्ये विभागण्याची परवानगी देते, ज्यातील प्रत्येक स्लाइस वेगवेगळ्या उद्देशांसाठी ऑप्टिमाइझ केलेला असतो. पारंपरिकपणे, मोबाईल नेटवर्कवरील सर्व वापरकर्ते आणि सेवा एकाच नेटवर्क रिसोर्स पूलसाठी स्पर्धा करतात. गर्दीच्या काळात, जसे मोठे सार्वजनिक कार्यक्रम किंवा ऑफिस टाइममध्ये, सर्वजण एकाच इन्फ्रास्ट्रक्चरचा वापर करत असल्याने नेटवर्क परफॉर्मन्स कमी होऊ शकतो.

नेटवर्क स्लाइसिंग ही पद्धत बदलते. नेटवर्कला एकच शेअर्ड सिस्टम मानण्याऐवजी, ऑपरेटर वेगवेगळ्या गरजांसाठी स्वतंत्र व्हर्च्युअल लेन्स तयार करू शकतात. एखादा स्लाइस गेमिंगसाठी कमी लेटन्सीला प्राधान्य देऊ शकतो, दुसरा इंडस्ट्रियल सिस्टिम्ससाठी अधिक विश्वसनीयता देऊ शकतो, तर आणखी एक स्थिर स्पीड पुरवू शकतो.
 

नेटवर्क स्लाइसिंग कसे काम करते?

तांत्रिक पातळीवर, नेटवर्क स्लाइसिंग मोठ्या प्रमाणावर SDN आणि क्लाउड-नेटिव्ह इन्फ्रास्ट्रक्चरवर अवलंबून असते. जुन्या टेलिकॉम सिस्टिम्समध्ये फिक्स्ड हार्डवेअर फंक्शन्स वापरले जात होते, तर आधुनिक 5G स्टँडअलोन नेटवर्क्स अनेक नेटवर्क ऑपरेशन्सना व्हर्च्युअलाइज करतात. यामुळे ऑपरेटर विविध स्लाइसेसना बँडविड्थ, लेटन्सी प्रायॉरिटी, कॉम्प्युट रिसोर्सेस आणि ट्रॅफिक राऊटिंग डायनॅमिकरीत्या वाटू शकतात.

हे समजण्यासाठी हायवेचे उदाहरण घेऊ शकतो. पारंपरिक नेटवर्कमध्ये सर्व वाहनं एकाच लेनमध्ये चालतात. स्लाइस्ड नेटवर्कमध्ये ऑपरेटर आपत्कालीन सेवा, मालवाहतूक, सार्वजनिक वाहतूक किंवा प्रीमियम ट्रॅफिकसाठी स्वतंत्र लेन्स तयार करू शकतात. महत्त्वाचे म्हणजे, हे स्लाइसेस स्वतंत्र मोबाईल टॉवर्स किंवा पूर्णपणे वेगळे नेटवर्क नसतात. ते त्याच इन्फ्रास्ट्रक्चरवर चालणारे व्हर्च्युअल पार्टिशन्स असतात.

नेटवर्क स्लाइसिंगला 5G आणि मागील पिढीच्या मोबाईल नेटवर्क्समधील सर्वात मोठा फरक मानले जाते. 4G मुख्यतः स्मार्टफोनसाठी वेगवान इंटरनेट देण्यावर केंद्रित होते, तर 5G एकाच वेळी विविध प्रकारच्या अ‍ॅप्लिकेशन्सना सपोर्ट करण्यासाठी डिझाइन केले गेले आहे. फॅक्टरी रोबोट, सेल्फ-ड्रायव्हिंग वाहन, क्लाउड गेमिंग सेशन आणि स्मार्टफोन वापरकर्ते — या सर्वांच्या कनेक्टिव्हिटी गरजा वेगवेगळ्या असतात.

हे तंत्रज्ञान ऑपरेटरना प्रत्येक परिस्थितीसाठी स्वतंत्र फिजिकल नेटवर्क तयार न करता कनेक्टिव्हिटी कस्टमाइज करण्याची परवानगी देते. ही क्षमता विशेषतः एंटरप्राइझ वापरासाठी महत्त्वाची आहे, जिथे व्यवसायांना मॅन्युफॅक्चरिंग सिस्टिम्स, लॉजिस्टिक्स ऑपरेशन्स, हेल्थकेअर अ‍ॅप्लिकेशन्स किंवा रिमोट इन्फ्रास्ट्रक्चरसाठी समर्पित नेटवर्क परफॉर्मन्सची गरज असू शकते.
 

नेटवर्क स्लाइसिंगच्या प्रमुख मर्यादा

मोठी क्षमता असूनही नेटवर्क स्लाइसिंग अजूनही विकसित होत आहे. यातील एक मोठी मर्यादा म्हणजे हे तंत्रज्ञान स्टँडअलोन 5G (5G SA) नेटवर्कवर सर्वोत्तम काम करते, जिथे 5G कोअर जुने 4G इन्फ्रास्ट्रक्चरपासून स्वतंत्रपणे कार्यरत असते. जगभरातील अनेक टेलिकॉम ऑपरेटर अजूनही पूर्ण स्टँडअलोन डिप्लॉयमेंटच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत.

यामध्ये ऑपरेशनल आव्हानंसुद्धा आहेत. लाखो वापरकर्ते आणि अ‍ॅप्लिकेशन्ससाठी अनेक व्हर्च्युअल स्लाइसेस व्यवस्थापित करण्यासाठी प्रगत ऑर्केस्ट्रेशन सिस्टिम्स आणि रिअल-टाइम ट्रॅफिक मॅनेजमेंटची आवश्यकता असते. सुरक्षा हाही एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. कारण सर्व स्लाइसेस एकाच इन्फ्रास्ट्रक्चरवर चालतात, त्यामुळे एका स्लाइसमधील कमकुवतपणाचा परिणाम दुसऱ्यावर होऊ नये यासाठी मजबूत आयसोलेशन मेकॅनिझम आवश्यक असतात.

याशिवाय, ग्राहकांसाठी असलेले स्लाइसिंग मॉडेल्स अजूनही तुलनेने नवीन आहेत. एंटरप्राइझ वापर स्पष्ट असले तरी, टेलिकॉम कंपन्या प्रायॉरिटाइज्ड ग्राहक कनेक्टिव्हिटीमधून उत्पन्न कसे मिळवायचे आणि त्याचवेळी निष्पक्षता किंवा नेट न्यूट्रॅलिटीबाबत चिंता कशा टाळायच्या यावर अजून काम करत आहेत.