कमकुवत ग्राहक मागणीमुळे भारतातील स्मार्टफोन बाजारात मोठी घसरण; २०२६ च्या पहिल्या तिमाहीत विक्रीत घट

भारतामधील स्मार्टफोन बाजाराने २०२६ च्या पहिल्या तिमाहीत (Q1) मागील वर्षाच्या त्याच कालावधीच्या तुलनेत मोठी घसरण नोंदवली, अशी माहिती इंटरनॅशनल डेटा कॉर्पोरेशन (IDC) ने दिली आहे. मेमरी आणि स्टोरेज घटकांच्या वाढत्या खर्चामुळे, जो एआयमुळे निर्माण झालेल्या तुटवड्याशी संबंधित आहे, स्मार्टफोनच्या किंमती वाढतील अशी अपेक्षा OEM कंपन्यांनी व्यक्त केली होती. त्यामुळे त्यांनी आधीच मोठ्या प्रमाणात स्मार्टफोनची शिपमेंट सुरू केली. मात्र, ग्राहकांची मागणी कमी असल्याने त्याचा अपेक्षित परिणाम दिसून आला नाही. यासोबतच, कंपनीने भारतातील टॉप १० सर्वोत्तम कामगिरी करणाऱ्या स्मार्टफोन ब्रँड्सची यादीही जाहीर केली आहे. यात Vivo ने पहिले स्थान कायम ठेवले असून, त्यानंतर Samsung दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

India Saw 31 Million Smartphone Shipments in Q1 2026
IDC च्या वर्ल्डवाइड क्वार्टरली मोबाइल फोन ट्रॅकरनुसार, भारतात Q1 मध्ये ३१ दशलक्ष स्मार्टफोन शिपमेंट्स नोंदवण्यात आल्या, जे मागील वर्षाच्या तुलनेत ४.१ टक्क्यांनी घट दर्शवते. अहवालात नमूद करण्यात आले आहे की, उत्पादन खर्च वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन आणि त्यामुळे फोनच्या किंमती वाढण्याच्या अपेक्षेमुळे कंपन्यांनी आधीच साठा वाढवण्यास सुरुवात केली.

मात्र, सणासुदीनंतरचा मंदावलेला काळ (पोस्ट-फेस्टिव्ह स्लोडाऊन) असल्याने ग्राहकांची मागणी कमी राहिली. बहुतेक ग्राहक सणासुदीच्या काळातच ऑफर्स आणि सवलतींमुळे नवीन स्मार्टफोन खरेदी करतात. याशिवाय, स्मार्टफोनच्या वाढलेल्या किंमतींमुळे ग्राहक खर्च करताना अधिक सावध झाले आहेत, असे IDC च्या विश्लेषणात नमूद करण्यात आले आहे.

Top 10 फोन ब्रँड्स Q1 मध्ये IDC नुसार
Photo Credit: IDC

भारतामधील स्मार्टफोन शिपमेंट्सची एकूण संख्या कमी झाली असली तरी, हँडसेट्सची एकूण किंमत Q1 मध्ये 5.8 टक्क्यांनी वाढली आहे, असे IDC ने अधोरेखित केले. यावरून भारतीय ग्राहक आता बजेट फोनऐवजी अधिक महागडे फोन पसंत करत असल्याचे दिसते. IDC च्या मते, यामुळे “भारतामधील व्हॉल्यूम-आधारित वाढीऐवजी व्हॅल्यू-ड्रिव्हन वाढीकडे होणारा बदल” स्पष्ट होतो.

हा बदल केवळ ग्राहकांच्या इच्छेमुळे नसून गरजेमुळे होत असल्याचेही सांगितले जाते. OEM कंपन्या अजूनही बजेट फोनवर अवलंबून आहेत. मात्र, वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे त्यांना कमी नफा आणि “मार्केट व्हायबिलिटी कमी होण्याचा” सामना करावा लागत आहे. फोनची सरासरी विक्री किंमत 10.4 टक्क्यांनी वाढून $302 (सुमारे ₹29,000) इतकी झाली आहे.

पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे, IDC ने भारतातील टॉप 10 सर्वाधिक कामगिरी करणाऱ्या स्मार्टफोन ब्रँड्सची यादीही जाहीर केली आहे. Vivo ने 19.6 टक्के मार्केट शेअरसह अव्वल स्थान मिळवले, तर Samsung 17.1 टक्के मार्केट शेअरसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तिसऱ्या क्रमांकावर Oppo असून त्याचा मार्केट शेअर 15.3 टक्के आहे, आणि या ब्रँडने मागील वर्षाच्या तुलनेत 22 टक्क्यांची सर्वाधिक वाढ नोंदवली आहे.

Xiaomi आणि Poco यांचा एकत्रित मार्केट शेअर 12.2 टक्के असून Q1 2026 मध्ये ते चौथ्या क्रमांकावर आहेत. IDC च्या स्वतंत्र ब्रँड्सच्या यादीत Apple ने 9.4 टक्के मार्केट शेअरसह चौथे स्थान मिळवले आहे, त्यानंतर Motorola 14 टक्के वाढीसह 8.9 टक्के मार्केट शेअरसह पाचव्या स्थानावर आहे.

Realme 8.8 टक्के मार्केट शेअरसह सहाव्या क्रमांकावर आहे, तर iQOO आणि OnePlus अनुक्रमे 1.9 टक्के आणि 1.7 टक्के मार्केट शेअरसह नवव्या आणि दहाव्या स्थानावर आहेत.