समुद्रातही बुडणार नाहीत अंतराळवीर! ISROच्या गगनयानची मोठी कामगिरी

ISROने गगनयान मोहिमेतील क्रू मॉड्यूलच्या तीन महत्त्वाच्या पात्रता (Qualification) चाचण्या यशस्वीरित्या पूर्ण केल्या आहेत.

Written by Gadgets 360 Staff अद्यतनीत: 14 जुलै 2026 11:53 IST

समुद्रातही बुडणार नाहीत अंतराळवीर! ISROच्या गगनयानची मोठी कामगिरी

महत्वाचे मुद्दे

ISRO चे गगनयान क्रू मॉड्यूलच्या 3 महत्त्वाच्या चाचण्या यशस्वीरित्या पूर्ण
पॅराशूट प्रणाली, मॉड्यूल विभाजन आणि समुद्रातील सुरक्षित लँडिंग यशस्वी
भारताच्या पहिल्या मानवी अंतराळ मोहिमेसाठी मोठा टप्पा पार.

जाहिरात

इंडियन स्पेस रिसर्च ऑर्गनाइजेशन (ISRO) ने अंतराळ मोहिमेत मोठे यश मिळवत गगनयान क्रू मॉड्यूल सिस्टिमचे तीन महत्त्वाचे टेस्ट यशस्वीपणे पूर्ण केले आहेत. या चाचण्यांनंतर अंतराळात जाणाऱ्या अंतराळवीरांची आणि क्रू मॉड्यूलची सुरक्षितता अधिक सुनिश्चित झाली आहे. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे आता गगनयान समुद्रावर सहज लँड होईल आणि त्यानंतरही ते सरळ स्थितीत राहील. येथे आम्ही तुम्हाला गगनयान क्रू मॉड्यूल सिस्टिमच्या तिन्ही चाचण्यांविषयी सविस्तर माहिती देत आहोत.

समुद्रावर होईल सुरक्षित लँडिंग

ISRO च्या माहितीनुसार, पहिल्या चाचणीद्वारे समुद्रावर उतरल्यावर क्रू मॉड्यूल सरळ स्थितीत राहील, याची खात्री करण्यात आली. अंतराळवीरांच्या सुरक्षिततेसाठी ही बाब अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. यासाठी कोल्ड-गॅस आधारित अपराइटिंग सिस्टिम विकसित करून तिची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली, ज्यामुळे लँडिंगनंतर क्रू मॉड्यूल सरळ स्थितीतच राहील, हे सिद्ध झाले. क्रू मॉड्यूल अपराइटिंग सिस्टिम (CMUS) मधील सर्व घटकांसह सिस्टिम-लेव्हल क्वालिफिकेशन टेस्ट सेटअप तयार करण्यात आला. तसेच प्रायमरी इन्फ्लेशन मॉड्यूलसाठी यशस्वी इन्फ्लेशन चाचण्याही घेण्यात आल्या. यामध्ये हाय-प्रेशर गॅस सिलेंडरमधील गॅस कंट्रोल व्हॉल्वद्वारे फ्लोटेशन सिस्टिममध्ये भरून तिची कार्यक्षमता तपासण्यात आली.

दुसरी चाचणी

दुसऱ्या चाचणीत अम्बिलिकल मेकॅनिझम वेगळा करण्याची प्रक्रिया तपासण्यात आली. हा मेकॅनिझम अंतराळवीर असलेल्या क्रू मॉड्यूल आणि ऊर्जा व प्रोपल्शन पुरवणाऱ्या सर्व्हिस मॉड्यूल यांच्यातील दुवा म्हणून काम करतो. या मेकॅनिझमचे दोन भाग असतात. त्यातील CSU-1 हा क्रू मॉड्यूलच्या बाजूला असतो, तर CSU-2 हा सर्व्हिस मॉड्यूलच्या बाजूला असतो. क्रू मॉड्यूल पृथ्वीवर परत येताना, CSU-1 वेगळा झाल्यानंतर सर्व्हिस मॉड्यूल प्रथम क्रू मॉड्यूलपासून वेगळे होते. त्यानंतर पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश (री-एंट्री) करण्यापूर्वी CSU-2 देखील वेगळा केला जातो. या चाचणीत सिम्युलेटेड क्रू मॉड्यूलमधून CSU-2 वेगळा करण्याची प्रक्रिया पार पाडण्यात आली. या चाचणीमुळे CSU-2 सहजपणे वेगळा होतो तसेच क्रू मॉड्यूल पॅनल आणि त्याच्या इंटरफेसची मजबुतीही सिद्ध झाली.

तिसरी चाचणी

तिसऱ्या चाचणीत एपेक्स कव्हर वेगळे करण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान क्रू मॉड्यूलची स्ट्रक्चरल इंटिग्रिटी तपासण्यात आली. मिशनदरम्यान एपेक्स कव्हर पॅराशूट आणि त्यासंबंधित सिस्टिमचे संरक्षण करते. क्रू मॉड्यूलचा वेग कमी करण्यासाठी पॅराशूट उघडण्यापूर्वी हे कव्हर वेगळे केले जाते.