माळीणच्या वेदनांना मोठ्या पडद्यावर आवाज; दिग्दर्शक राजू राणेंचा ‘एक होतं माळीण’मागचा भावनिक प्रवास

पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील माळीण गावावर ३० जुलै २०१४ रोजी ओढवलेली भीषण दरड दुर्घटना महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सर्वात हृदयद्रावक घटनांपैकी एक मानली जाते. अतिवृष्टीमुळे डोंगराचा मोठा भाग गावावर कोसळला आणि काही क्षणांत संपूर्ण गाव मातीच्या ढिगाऱ्याखाली गाडले गेले. शेकडो कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त करणारी ही वेदनादायी घटना आजही अनेकांच्या मनात जिवंत आहे. याच सत्य घटनेवर आधारित ‘एक होतं माळीण' हा मराठी चित्रपट दिग्दर्शक राजू राणे आणि दत्तात्रय गायकर यांनी प्रेक्षकांसमोर आणला आहे.

हा चित्रपट केवळ एका नैसर्गिक आपत्तीची कथा सांगत नाही, तर त्या दुर्घटनेत सर्वस्व गमावलेल्या लोकांच्या वेदना, संघर्ष, आशा आणि जगण्याची जिद्द मोठ्या पडद्यावर मांडण्याचा प्रयत्न करतो. चित्रपटाची संकल्पना, कथा आणि पटकथा राजू राणे यांची असून दत्तात्रय गायकर आणि राजू राणे यांनी संयुक्तपणे लेखन, संवाद आणि दिग्दर्शनाची जबाबदारी सांभाळली आहे.

चित्रपट अधिक वास्तववादी व्हावा यासाठी राजू राणे यांनी माळीण गावातील ग्रामस्थांशी प्रत्यक्ष भेटी घेतल्या. दुर्घटनेतून वाचलेल्यांच्या आठवणी, त्यांच्या भावना, त्यावेळची परिस्थिती आणि गावाचा इतिहास यांचा सखोल अभ्यास करूनच चित्रपटाची कथा उभी करण्यात आली. त्यामुळे पडद्यावर केवळ दरड कोसळण्याचे दृश्य दाखवण्यापेक्षा त्या मागील मानवी वेदना आणि भावनिक संघर्ष अधिक प्रभावीपणे मांडण्यावर भर देण्यात आला आहे.

चित्रीकरणासाठी बदलापूर येथे माळीण गावाचा भव्य सेट उभारण्यात आला. कला दिग्दर्शक नितेश नांदगावकर यांनी वास्तवाशी साधर्म्य असलेला हा सेट उभारला असून दुर्घटनेची भयावहता प्रभावीपणे साकारण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि व्हीएफएक्सची मदत घेण्यात आली आहे. त्यामुळे पडद्यावर घडणारे प्रसंग अधिक जिवंत आणि वास्तवदर्शी वाटतात.

चित्रपटात प्रशांत मोहिते, अश्विनी कासार, अभिजित श्वेतचंद्र, सिद्धी पाटणे, अनिल नगरकर, प्रशांत तपस्वी, रामचंद्र धुमाळ, अक्षय म्हात्रे, दीपज्योती नाईक आणि अनुज ठाकरे हे कलाकार महत्त्वाच्या भूमिकांमध्ये झळकत आहेत. छायांकनाची जबाबदारी राजा फडतरे यांनी सांभाळली असून युवराज गोंगले यांनी गीतलेखन आणि संगीत दिग्दर्शन केले आहे. चित्रपटातील गाणी अजय गोगावले, जावेद अली, आनंदी जोशी आणि हरिदास शिंदे यांच्या आवाजात साकारली असून कथेला भावनिक उंची देण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

माळीणसारख्या संवेदनशील आणि सत्य घटनेवर चित्रपट बनवणे हे कोणत्याही दिग्दर्शकासाठी मोठे आव्हान असते. अशा विषयात मनोरंजनापेक्षा जबाबदारी अधिक महत्त्वाची असते. ही जाणीव ठेवत राजू राणे यांनी ग्रामस्थांच्या भावना दुखावल्या जाणार नाहीत, याची काळजी घेत वास्तवाला न्याय देण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यामुळे ‘एक होतं माळीण' हा केवळ आपत्तीवर आधारित चित्रपट न राहता, मानवी संवेदनांचा, दुःखाचा आणि जगण्याच्या संघर्षाचा दस्तऐवज ठरतो.

२४ जुलै २०२६ रोजी संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटाने माळीण दुर्घटनेच्या आठवणी पुन्हा जाग्या केल्या. अनेक वर्षांनंतरही ती घटना विस्मरणात गेलेली नसल्याचे या चित्रपटातून अधोरेखित होते. एका गावाच्या विनाशामागची मानवी कहाणी प्रामाणिकपणे मांडण्याचा आणि त्या वेदनांना मोठ्या पडद्यावर आवाज देण्याचा राजू राणे यांचा प्रयत्न हा या चित्रपटाचा सर्वात मोठा ठेवा ठरतो.