GST नोंदणी ऑनलाइन कशी रद्द करावी?

वस्तू आणि सेवा कर (GST) भारतात २०१७ मध्ये लागू करण्यात आला. या नव्या कर प्रणालीने व्हॅट (VAT), ऑक्ट्रॉय शुल्क, सेवा कर, केंद्रीय उत्पादन शुल्क आणि मनोरंजन कर यांसारखे राज्य व केंद्र सरकारचे अनेक कर रद्द केले. GST लागू झाल्यामुळे विक्रेते आणि उत्पादकांना एकाच उत्पादनावर अनेक वेळा कर भरण्याची गरज उरली नाही, त्यामुळे देशातील कर रचना अधिक सुलभ झाली.

कर विवरणपत्र (Tax Return) भरण्यासाठी व्यक्ती किंवा व्यवसायाने GST पोर्टलवर नोंदणी करणे आवश्यक असते. मात्र, व्यवसाय बंद झाल्यास तुम्हाला तुमची किंवा तुमच्या कंपनीची GST नोंदणी रद्द करावी लागू शकते. यासाठी सरकारने ऑनलाइन पद्धतीची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे, ज्यामुळे तुम्ही घरबसल्या ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकता.

जर तुम्हालाही GST नोंदणी ऑनलाइन कशी रद्द करावी याबाबत माहिती हवी असेल, तर खाली दिलेला स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शक तुम्हाला मदत करेल.

GST नोंदणी कधी रद्द करावी?

GST पोर्टलनुसार, खालील परिस्थितींमध्ये तुम्ही GST नोंदणी रद्द करू शकता:

• व्यवसायाच्या रचनेत बदल होऊन PAN (Permanent Account Number) बदलला असल्यास
• तुम्ही कर भरण्यास पात्र राहिले नसल्यास
• व्यवसाय बंद झाला असल्यास किंवा व्यवसायिक क्रियाकलाप थांबले असल्यास

याशिवाय, खालील परिस्थितींमध्येही नोंदणी रद्द करता येते:

• व्यवसायाचा एकमेव मालक मृत्यूमुखी पडल्यास
• व्यवसायाचे विलीनीकरण (amalgamation), विलीनीकरण (merger), विभाजन (demerger), विक्री किंवा भाडेपट्टा (lease) झाल्यास

GST पोर्टलवरून ऑनलाइन GST नोंदणी कशी रद्द करावी?

• सर्वप्रथम GST ऑनलाइन पोर्टलला भेट द्या
• तुमचा User ID आणि Password वापरून लॉग इन करा
• Services > Registration > Application for Cancellation of Registration या पर्यायावर जा
• फॉर्ममध्ये Basic Details टॅब निवडा आणि भविष्यातील पत्रव्यवहारासाठी तुमचा पत्ता (Address for Future Correspondence) भरा
  • किंवा Principal Place of Business मधील पत्ता कॉपी करू शकता
• Save & Continue बटणावर क्लिक करा
• GST रद्द करण्यासाठी दिलेल्या पाच कारणांपैकी एक कारण निवडा
  • योग्य कारण नसेल तर Others निवडून तुमचे कारण लिहा
• स्क्रीनवरील पुढील सूचना पूर्ण करा
• पुन्हा Save & Continue वर क्लिक करा
• दिलेली माहिती योग्य असल्याचे जाहीर करण्यासाठी Verification Statement निवडा
• Authorised Signatory चे नाव ड्रॉपडाउनमधून निवडा आणि घोषणा केलेल्या ठिकाणाचे नाव भरा
• Digital Signature Certificate (DSC) किंवा EVC द्वारे फॉर्म साइन करा
• नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर OTP येईल → तो प्रविष्ट करा
• अर्जाची स्थिती पाहण्यासाठी Services > Registration > Track Application Status येथे जा

ही प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर तुमची GST नोंदणी रद्द करण्याची विनंती अधिकृतपणे सबमिट केली जाईल.