संचार साथी अ‍ॅप समजून घ्या: काय आहे, कसे काम करते, वैशिष्ट्ये आणि अधिक माहिती

भारत सरकारच्या दूरसंचार विभागाने (DoT) सुरू केलेले संचार साथी अ‍ॅप हे मोबाईल वापरकर्त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी तयार केलेले एक महत्त्वाचे प्लॅटफॉर्म आहे

Written by Gadgets 360 Staff अद्यतनीत: 30 मार्च 2026 12:13 IST

संचार साथी अ‍ॅप समजून घ्या: काय आहे, कसे काम करते, वैशिष्ट्ये आणि अधिक माहिती

Photo Credit: Department of Telecommunications

Here's Everything You Need to Know About the Sanchar Saathi App

महत्वाचे मुद्दे

Sanchar Saathi अॅप Android आणि iOS वर उपलब्ध आहे.
अॅप तुम्हाला तुमचे चोरीला गेलेले हँडसेट ब्लॉक करण्याची सुविधा देते
अॅप तुम्हाला तुमच्या हँडसेटची प्रामाणिकता तपासण्याची सुविधा देते.

जाहिरात

भारतामध्ये Department of Telecommunications (DoT) यांनी दूरसंचार ग्राहक आणि मोबाईल वापरकर्त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी नवीन उपक्रमाचा भाग म्हणून गेल्या वर्षी Sanchar Saathi अॅप लॉन्च केले. हे अॅप Jyotiraditya Scindia यांनी जानेवारी 2025 मध्ये सादर केले.अलीकडेच हे मोबाईल अॅप चर्चेत आले कारण Department of Telecommunications यांनी स्मार्टफोन उत्पादकांना त्यांच्या हँडसेटमध्ये Sanchar Saathi अॅप प्री-इंस्टॉल करून देण्याचे निर्देश दिल्याचे वृत्त आहे.

Android आणि iOS डिव्हाइसेसवर उपलब्ध असलेले Sanchar Saathi अॅप अनेक उपयुक्त फीचर्स प्रदान करते. यात तुमचा चोरीला गेलेला किंवा हरवलेला फोन ब्लॉक करण्याची सुविधा, तुमच्या नावावर नोंदणीकृत असलेले फोन नंबर तपासणे, तसेच International Mobile Equipment Identity (IMEI) क्रमांकाच्या मदतीने तुमच्या फोनची प्रामाणिकता पडताळणे यांचा समावेश आहे.

DoT च्या Sanchar Saathi अॅपबद्दल — ते काय आहे, त्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये, मिळणारे फायदे आणि विविध सेवा कशा वापरायच्या याबद्दलची सविस्तर माहिती येथे जाणून घ्या.

संचार साथी अॅप म्हणजे काय?

संचार साथी मोबाइल अॅप हे DoT (दूरसंचार विभाग) चे अधिकृत अॅप आहे, जे तुम्हाला तुमच्या नावावर नोंदणीकृत असलेल्या फोन नंबरची महत्त्वाची माहिती देऊन सक्षम बनवते. तसेच, तुमच्या माहितीस शिवाय जारी केलेले नंबर ब्लॉक करण्याची सुविधाही यात उपलब्ध आहे. DoT च्या मते, ही उपक्रम सुरक्षा वाढवण्यासोबतच वापरकर्त्यांमध्ये जागरूकता वाढवण्यास मदत करतो

संचार साथी अॅपचे मुख्य फीचर्स आणि फायदे

संचार साथी मोबाईल अॅप तुम्हाला तुमच्या नावावर जारी केलेले फोन कनेक्शन तपासण्याची सुविधा देते. तसेच, तुमचा मोबाईल हँडसेट खरा (genuine) आहे का हेही तपासता येते आणि हरवलेला किंवा चोरीला गेलेला फोन ब्लॉक करता येतो.

याशिवाय, या अॅपमधील ‘Chakshu' सेवेद्वारे तुम्ही संशयास्पद फसवणूक कॉल्सची तक्रार करू शकता. तसेच, “+91” प्रीफिक्स असलेले आंतरराष्ट्रीय कॉल्स (international calls) देखील रिपोर्ट करता येतात.

हे सर्व फीचर्स देशातील वाढत्या टेलिफोन फसवणूक आणि स्कॅम्स कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरतात. जर तुमचा फोन हरवला किंवा चोरीला गेला असेल, तर तो ब्लॉक केल्याने कोणीही त्याचा गैरवापर करून फसवणूक करू शकत नाही आणि त्यामुळे तुमच्यावर येणारा धोका कमी होतो.

तसेच, तुमच्या नावावर चुकीने जारी केलेले नंबर तुम्ही बंद करण्याची विनंती केल्यास, फसवणूक करणारे लोक तुमचा नंबर वापरून गुन्हे करू शकत नाहीत. ‘Chakshu - Report Suspected Fraud Communication (CRSFC)' ही सुविधा केवळ स्कॅम रिपोर्ट करण्यासाठीच नाही तर इतर लोकांना अशा संशयास्पद गोष्टींबद्दल जागरूक करण्यासही मदत करते.

दुसरीकडे, जर तुम्ही सेकंड-हँड (used) फोन खरेदी केला असेल, तर तुम्ही IMEI नंबरच्या मदतीने तो चोरीचा आहे का नाही हे तपासू शकता. अलीकडे बनावट (counterfeit) इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे बाजारात वाढली आहेत. त्यामुळे संचार साथी अॅपमध्ये IMEI नंबर टाकून तुम्ही फोन खरा (original) आहे की बनावट, हे सहज तपासू शकता.

How to Download and Register on the Sanchar Saathi App

तुमच्याकडे Android फोन असल्यास Google Play Store वरून आणि iPhone असल्यास Apple App Store वरून Sanchar Saathi अॅप डाउनलोड करा.
अॅप उघडा > तुम्हाला सोयीची भाषा निवडा > त्यानंतर Proceed बटणावर क्लिक करा.
नवीन स्क्रीनवर अॅपच्या फीचर्सची माहिती दिसेल > Know More वर टॅप करा.
त्यानंतर अॅप तुम्हाला नोंदणी (Register) करण्यास सांगेल > Proceed बटण दाबा.
तुमचे पहिले नाव (First Name) आणि आडनाव (Last Name) टाका > Register वर टॅप करा.अॅप तुमच्या वतीने व्हेरिफिकेशन SMS पाठवेल > Send बटण दाबा.
काही सेकंदांत तुमचा फोन नंबर Sanchar Saathi प्लॅटफॉर्मवर नोंदणीकृत होईल.