नासाच्या हबलने प्रथमच फिरकी उलटवणारा धूमकेतू शोधला

प्रथमच, खगोलशास्त्रज्ञांनी एखाद्या धूमकेतूची फिरण्याची दिशा पूर्णपणे उलटताना पाहिली आहे. NASA च्या Hubble Space Telescope ने 2017 मध्ये सूर्याजवळून जाताना Comet 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák च्या वर्तनाची नोंद केली. David Jewitt (University of California, Los Angeles) यांनी हबलच्या निरीक्षणांचा अभ्यास करून 26 मार्च रोजी The Astronomical Journal मध्ये निष्कर्ष प्रकाशित केले. हा धूमकेतू फक्त 0.6 मैल रुंद असलेला लहान बर्फाळ खगोलीय पिंड असून, त्याचा वेग लक्षणीयरीत्या कमी झाला आणि पूर्णपणे थांबल्यानंतर त्याची फिरण्याची दिशा उलटली.

निष्कर्षांनुसार, Comet 41P चा केंद्रभाग फक्त 0.6 मैल (1 किमी) व्यासाचा आहे. त्यामुळे तो फिरण्याच्या शक्तींना अत्यंत संवेदनशील आहे. सूर्याजवळ येताच त्यावरील गोठलेले बर्फ उष्णतेमुळे वायूमध्ये रूपांतरित झाले. यामुळे असमतोल गॅस जेट्स तयार झाले, जे लहान थ्रस्टरप्रमाणे काम करतात. NASA च्या Swift Observatory ने मे 2017 मध्ये धूमकेतूचा वेग तीनपट कमी झाल्याचे नोंदवले. डिसेंबरमध्ये घेतलेल्या हबल प्रतिमांमधून आता तो प्रत्येक 14 तासांनी उलट दिशेने फिरत असल्याचे दिसून आले. David Jewitt यांनी याची तुलना फिरणाऱ्या झोपाळ्याला उलट दिशेने ढकलल्यावर तो थांबून पुन्हा उलट फिरतो, अशी केली.

अशा प्रकारे फिरण्याची दिशा बदलल्यामुळे Comet 41P नष्ट होण्याची शक्यता आहे. त्याचा वेग वाढल्यास केंद्राभिमुख शक्ती त्याला एकत्र ठेवणाऱ्या कमजोर गुरुत्वाकर्षणावर मात करू शकते आणि तो तुकडे होऊ शकतो. 2001 मध्ये सूर्याच्या सर्वात जवळून गेल्यानंतर त्याची सक्रियता दहापट कमी झाली आहे. पृष्ठभागाजवळील अस्थिर बर्फ संपला असावा किंवा धुळीखाली गाडला गेला असावा. सुमारे 1,500 वर्षांपासून सध्याच्या कक्षेत असलेला हा धूमकेतू आता शेवटच्या टप्प्यात आहे. David Jewitt यांच्या मते, तो "खूप लवकर स्वतःच नष्ट होईल." आपल्या सौरमालेतील एक प्राचीन अवशेष असल्यामुळे ही घटना अधिकच भावनिक वाटते.